Futuryzm był programowo prowokacją obyczajową i estetyczną. Radykalnie negował właściwie całą tradycję kulturową i literacką. Oba założenia kierunku realizuje tytułowy wiersz tomu Brunona Jasieńskiego But w butonierce, jak również – już w tytule – futurystyczną skłonność do uprawiania eksperymentów i gier językowych. Poeta manifestacyjnie i prowokacyjnie przekreśla oraz odrzuca pewien wzorzec literatury – można ten wzorzec nazwać modernistycznym – który w wierszu symbolicznie reprezentują autorzy starszego pokolenia: Kazimierz Przerwa-Tetmajer i Leopold Staff. Oprócz negacji twórczości bezpośrednich poprzedników – liryki poetów modernizmu do tego futurystycznego utworu przeniknęły także inne ogólne cechy poezji wczesnej niepodległości: witalistyczny i młodzieńczy entuzjazm, biologiczna euforia i radość życia.

Tymi słowami Tomasz Wójcik w monografii Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze podsumowuje wiersz But w butonierce (T. Wójcik, Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze, Warszawa 2000, s. 82).


Prowokacyjny z założenia wiersz But w butonierce ukazał się publicznie w 1921 roku w debiutanckim tomiku poezji Jasieńskiego o tym samym tytule. Ten niezwykły utwór miał oznaczać początek wielkiej rewolucji w polskiej poezji. Odtąd to futuryści mieli nadawać ton. Brzmienie słowa miało wyprzeć jego znaczenie. Widać to doskonale już w tytule wiersza, który z racjonalnego punktu widzenia jest absurdalny, ponieważ but nie zmieściłby się do butonierki. Dla Jasieńskiego ważniejsze zestawienie tych dwóch podobnie brzmiących słów, niż ich treść. Zabieg ten nosił cechy poezji lingwistycznej.

But w butonierce to wyrafinowany poetycki żart. Nie ma on charakteru prześmiewczego, satyrycznego, jest raczej optymistyczny i pogodny. W ten sposób odzwierciedla emocje, które panowały w Polsce zaraz po odzyskaniu niepodległości.

Bohaterem wiersza jest sam autor. Jego nazwisko pada nawet w tekście. Jasieński zaprezentował siebie jako młodego, dynamicznego, pewnego siebie geniusza, który, wędrując przez świat odmienia go. Co ważne, nie ogląda się za plecy. Nie interesuje go przeszłość, tylko to, co przed nim. Zapewnia, że nic i nikt nie jest w stanie zatrzymać jego triumfalnego marszu. Poza poety jest silnie narcystyczna, bezkrytyczna, można powiedzieć, że mamy do czynienia z samouwielbieniem. Jasieński odważył się nawet nie tyle postawić się na równi z wielkimi: Leopoldem Staffem i Kazimierzem Przerwą-Tetmajerem, ale wręcz ich „uśmiercił”:

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 
  Dowiedz się więcej
1  Bruno Jasieński - biografia
2  Twórczość Brunona Jasieńskiego
3  JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską



Komentarze
artykuł / utwór: But w butonierce - analiza i interpretacja




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: